Tekst Cezarego Polaka to ostatni głos w debacie "Dziennika Gazety Prawnej" nad stanem kultury narodowej po odzyskaniu niepodległości. Dotychczas zamieściliśmy artykuły Jacka Wakara (teatr), Michała Mendyka i Marcina Staniszewskiego (muzyka poważna i rozrywkowa), Wojtka Kałużyńskiego (film), Piotra Kofty (literatura) i Anny Theiss (sztuka).

Miałem niedawno przyjemność pilotować po Polsce wycieczkę studentów architektury z Finlandii. Skandynawscy projektanci dokumentowali budownictwo powstałe w naszej części kontynentu w epoce międzywojnia.

Pokazałem im więc miasto i port Gdynię, Żoliborz i Saską Kępę w Warszawie. Byli zdumieni, że w niebogatym, targanym wewnętrznymi problemami i skonfliktowanym z sąsiadami państwie zrealizowano awangardowe założenia światowej klasy.

Przypominam ten łechcący patriotyczne ego epizod, bo zastanawiam się, co pokazałbym sympatycznym gościom z Helsinek, gdyby poprosili o mapę analogicznych osiągnięć po 1989 r. Niestety poza jednostkowymi przykładami musiałbym przyznać, że nic. Przez dwie dekady nie tylko nie zbudowaliśmy nowej Gdyni i Saskiej Kępy, ale w dużej mierze zniszczyliśmy ich dziedzictwo.