Pomnik ma około trzech metrów wysokości. Przedstawia dwie stojące postaci: pisarkę, w długiej rozszerzanej ku dołowi sukni z epoki, i dziecko. Nowy pomnik jest w skali zbliżony do poprzedniego, który stał w tym miejscu przez blisko 50 lat. Dawny monument z piaskowca został pod koniec sierpnia zdemontowany i oczyszczony. Następnie przeniesiono go do ogrodu przy Muzeum im. Marii Konopnickiej w Suwałkach.

Uroczystości, w których wzięło udział kilkuset mieszkańców Suwałk, w tym wiele dzieci z przedszkoli i szkół, rozpoczęły się odśpiewaniem Roty. W Regionalnym Ośrodku Kultury i Sztuki w Suwałkach odbyła się następnie część artystyczna uroczystości, podczas której dominowały utwory Konopnickiej.

Odlew pomnika sporządzono według projektu prof. Bohdana Chmielewskiego, który również mieszkał w Suwałkach. Znany artysta rzeźbiarz, twórca pomników w Polsce i za granicą, został uhonorowany tytułem "Zasłużony dla Miasta Suwałk" w 2001 r.

Maria Konopnicka - poetka, pisarka okresu realizmu, publicystka, tłumaczka i działaczka na rzecz praw kobiet - urodziła się w 1842 r. w Suwałkach, zmarła 8 października 1910 r. we Lwowie. Utwory Konopnickiej pełne wrażliwości społecznej nacechowane są patriotyzmem, liryzmem. Była autorką najsłynniejszej pieśni patriotycznej "Roty". Na jej książkach dla dzieci wychowywało się wiele pokoleń Polaków.