Od Kisiela po Herberta - Kanon Literatury Podziemnej

Do likwidacji cenzury w 1990 roku w drugim obiegu ukazało się około pięciu tysięcy książek i broszur, które osiągnęły łączny nakład kilku milionów egzemplarzy. W 20 lat po przełomie do księgarń trafią 23 najważniejsze tytuły, które dostępne były tylko w podziemiu.Na liście znalazły się pozycje z lat 1976 – 1989. Są wśród nich: wybór felietonów Stefana Kisielewskiego, "Hańba domowa" Jacka Trznadla oraz "Przesłuchanie" Ryszarda Bugajskiego.

W księgarniach można już znaleźć dwie pozycje z Kanonu Literatury Podziemnej: "Rozmowy polskie latem roku 1983" Jarosława Marka Rymkiewicza oraz "Moc truchleje" Janusza Głowackiego. "To jeden z piękniejszych tekstów, jakie czytałem, o mechanizmach i kolejach losu "pełzającej kolaboracji". I o odwadze tych, którzy pewnego dnia potrafią powiedzieć "nie"" – pisał krytyk Paris Match. Wydawcy Kanonu Literatury Podziemnej, oficyny Bellona i Wolumen, zapowiadają, że na 23 pozycjach seria się nie skończy. Mają się w niej znaleźć jeszcze utwory m.in. Barańczaka, Herberta i Konwickiego.



"Moc truchleje" nie tylko nie przeszła przez cenzurę, nie spodobała się również w podziemiu...
Janusz Głowacki*: No, nie podobała się. Bo wiadomo, to był okres euforii, zwycięstwa nad komuną, patosu, wszyscy robotnicy byli z żelaza. Cały świat patrzył na stocznie. Ktoś w Paryżu chciał podobno zorganizować wycieczki bogatych Francuzów – trzy dni wśród strajkujących robotników za 1500 dol. od osoby. A ja swoją książkę napisałem jako monolog drobnego, Gogolowskiego człowieczka, bardzo biednego i przestraszonego. On jest dla władzy pełen szacunku – jakakolwiek by była – zgodnie z zasadą, że jak bije po mordzie, to znaczy jest w prawie. On się boi do strajku przyłączyć, ale się też boi nie przyłączyć. Jest nędzarzem, ale nawet nie wie, na jakim dnie się znajduje. Pierwsze zdanie książki brzmi: "Nie mogę narzekać". Pod takim tytułem to Niemcy wydali, i to miało sens.