Podstawowym celem przedsięwzięcia jest popularyzacja czytelnictwa, zwrócenie uwagi na potrzebę dbałości o polszczyznę oraz wzmocnienie poczucia wspólnej tożsamości. Akcji patronuje Polskie Radio oraz Narodowe Centrum Kultury.

Czytanie Trylogii rozpoczął w południe prezydent wraz z małżonką. W Ogrodzie Saskim w Warszawie para prezydencka przeczytała początkowe wersy "Potopu". W stolicy oprócz pary prezydenckiej, w akcji wzięli udział znani polscy aktorzy, wśród nich Anna Seniuk, Andrzej Seweryn, Daniel Olbrychski, Piotr Cyrwus i Andrzej Grabowski. Czytaniu towarzyszyła muzyka, przygotowana na tę okazję przez kompozytorów młodego pokolenia: Bartosza Chajdeckiego, Marcina Maseckiego, Jacka Hałasa oraz zespół Pink Freud i duet The Dumplings.

Aktorzy czytający fragmenty "Potopu" zwracali uwagę na duży wysiłek związany z deklamacją tekstu. Anna Seniuk powiedziała po opuszczeniu sceny, że lektura "Potopu" wymaga nie tylko skupienia, ale i ...kondycji. Przyznała, że po zmierzeniu się z fragmentem dzieła poczuła się jak po przebiegnięciu maratonu. Aktor Jarosław Gajewski uważa, że tekst Sienkiewicza wymaga od aktora wrażliwości. A czytanie w plenerze sprawia, że interpretacji towarzyszą różne trudności, których się nie spodziewał. Jak mówił, czytanie Sienkiewicza na świeżym powietrzu było walką.

W Poznaniu przy muzeum poświęconemu nobliście ustawiono scenę, na której od południa poznaniacy czytali fragmenty sienkiewiczowskiej "Trylogii". W południe wielkie czytanie rozpoczął prezydent miasta Ryszard Grobelny.

Rzeszów, Przemyśl, Jarosław, Krosno, Lubaczów, Dynów, Lubaczów, Nisko i Tarnobrzeg - to tylko niektóre podkarpackie miejscowości włączające się w Narodowe Czytanie Trylogii. W Rzeszowie na placu przy fontannie multimedialnej odbył się wielki piknik rodzinny. Przygotowano również strefę zabaw dla dzieci, a wieczorem od z sienkiewiczowskimi tekstami zmagali się między innymi przedstawicielewładze województwa i miasta.

Do Narodowego Czytania przyłączyli się również mieszkańcy Pomorza i Kujaw. W Bydgoszczy fragmentów "Ogniem i Mieczem", "Potopu" i "Pana Wołodyjowskiego" można było posłuchać na Starym Rynku, Wyspie Młyńskiej czy przy fontannie Potop.

W Sandomierzu Narodowe Czytanie Trylogii Henryka Sienkiewicza odbyło się z udziałem rycerzy, dam dworu, mieszkańców i turystów. Przy Kamienicy Oleśnickich w Rynku Starego Miasta ustawiona była scena, a na niej stół, przy którym siadały osoby czytające "Trylogię". Byli to nauczyciele, działacze społeczni, młodzież szkolna, a także przypadkowe osoby, które wyraziły taką chęć.

W Częstochowie czytanie fragmentów "Potopu" rozpoczęli uczniowie Szkoły Podstawowej numer 14 imienia Henryka Sienkiewicza. Jak podkreślali, patron zobowiązuje do czytania jego dzieł. "Trylogia" Henryka Sienkiewicza była czytana w parkach pod Jasną Górą na specjalnie zaaranżowanej "scenie na wodzie".

Narodowe Czytanie Trylogii dotarło również do małych miejscowości, związanych z polskim noblistą. Spotkanie przed Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku rozpoczęła inscenizacja jednoaktówki "Zagłoba Swatem" napisanej przez Sienkiewicza w 1900 roku. Jej rękopis znajduje się w zbiorach muzeum, a przed pałacykiem w naturalnej scenerii, zaprezentowali ją po raz pierwszy w Polsce kieleccy aktorzy.

Akcję oficjalnie rozpoczął 82-letni wnuk pisarza - Juliusz Sienkiewicz, który przeczytał fragment "Potopu". To jego ulubiona część "Trylogii", bo pisana z pełną świadomością "ku pokrzepieniu serc". Narodowemu Czytaniu Trylogii w Oblęgorku towarzyszył piknik rodzinny. Występowały grupy rekonstrukcyjne w strojach z epoki, były gry i zabawy edukacyjne i kiermasz rękodzieła ludowego.

Jednym z miejsc najmocniej związanych z naszym noblistą jest niewielka Wola Okrzejska w powiecie łukowskim na Lubelszczyźnie. To tam 5 maja 1846 roku urodził się pisarz. Obecnie w dworku znajduje się jego muzeum. Wola Okrzejska i okolice to ważne miejsca dla pisarza, dlatego możemy je odnaleźć na kartach Trylogii i innych jego utworów - zauważa dyrektor muzeum w Woli Okrzejskiej Maciej Cybulski. Jak dodaje, w twórczości Henryka Sienkiewicza opisy przyrody i zwyczaje dworskie są odzwierciedleniem okolicznych terenów.

Szczególną miejscowością dla noblisty był oddalony o około 10 kilometrów od Woli Okrzejskiej - Burzec. To tam mieszkała jego ukochana ciotka Aleksandra, a sama miejscowość jest umieszczona na kartach "Trylogii" jako siedziba Skrzetuskich.

Związki Henryka Sienkiewicza z ziemią łukowską chcą coraz mocniej eksponować lokalne władze. Starosta łukowski Janusz Kozioł powiedział Informacyjnej Agencji Radiowej, że w najbliższych latach samorząd zamierza uruchomić w Woli Okrzejskiej Centrum Kultury Sienkiewiczowskiej.

Akcję Narodowego Czytania rozpoczęto w 2012 roku "Panem Tadeuszem" Adama Mickiewicza. W ubiegłym roku czytano utwory Aleksandra Fredry. W przyszłym - będą to książki Bolesława Prusa.