Możemy więc, dzięki listom Goethego, śledzić, jak rodził się romantyzm i z czego wynikała wielka zmiana, która zaszła za jego sprawą w myśleniu Zachodu. Jeśli założymy, że rację mają ci, którzy wskazują, że romantyzm rozpoczyna epokę nowoczesności, w której o wiele późniejszej fazie żyjemy dzisiaj my – zaczynamy rozumieć, że listy Goethego mówią w istocie wiele o nas samych.

Konieczność kompromisu

Oto niszcząc filisterstwo, zdrowy rozsądek, spokojne zajęcia ludzi, wynosząc życie na pełen żarliwości poziom autoekspresywnego doświadczenia, pisarz uświadamia w swoich listach, że człowiek musi iść na kompromisy. Bo w nowych czasach nie tylko nie można pogodzić ze sobą rzeczy dobrych i złych, ale także samych dobrych ze sobą. Takie są ramy nowoczesności, z których wynika konieczność ciągłego wysiłku zachowywania niedoskonałej równowagi w ludzkich sprawach i uzasadniania w ten sposób liberalizmu. Cóż może być nam bliższego?