Dziennik Gazeta Prawana logo

Jerzy Pilch - świetny człowiek, pisarz o niepowtarzalnym poczuciu humoru [SYLWETKA]

30 maja 2020, 10:18
Ten tekst przeczytasz w 4 minuty
Jerzy Pilch
<p>Jerzy Pilch</p>/AKPA
Bardzo dobry, ciekawy polski pisarz, a także człowiek kultury w ogóle - powiedział o zmarłym w piątek Jerzym Pilchu minister kultury Piotr Gliński. Ceniłem jego felietony, poczucie humoru, jego "Dziennik". Znakomity był w tym, właściwie niepowtarzalny - podkreślił pisarz Wiesław Myśliwski.

Jerzy Pilch urodził się 10 sierpnia 1952 roku w Wiśle, rodzinie protestanckiej, ukończył filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Tam też w latach 1975-85 pracował jako adiunkt w Instytucie Filologii Polskie i rozpoczął studia doktoranckie.

W 1975 roku Pilch debiutował jako krytyk literacki. Od 1978 roku był członkiem redakcji "", a w latach 80. współorganizatorem i autorem niezależnego "". Propozycja pracy w "" sprawiła, że Jerzy Pilch przerwał studia doktoranckie. Szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych autorów tego pisma. Do 1999 roku był członkiem zespołu redakcyjnego "Tygodnika Powszechnego". Później publikował krótko felietony na łamach "", po czym, kolejno: w "" (1999-2006), "" (2006-09) i "" (2010-11). W lipcu 2012 ponownie został felietonistą "Tygodnika Powszechnego".

W 1989 roku Jerzy Pilch otrzymał Nagrodę Fundacji im. Kościelskich za tom "". W maju 1998 roku jego proza "" została uhonorowana tytułem Krakowska Książka Miesiąca. Siedmiokrotnie nominowany do Nagrody Literackiej Nike, otrzymał ją w 2001 roku za powieść "". Do jego ważniejszych książek należą również: "", "", "", "", "", "", "".

W 1994 roku powieść "" została przeniesiona na duży ekran. Reżyserem, autorem scenariusza i odtwórcą głównej roli w filmie "" (1994) był Jerzy Stuhr. Pilch był współtwórcą dialogów do adaptacji, pojawił się również na ekranie w epizodycznej roli mężczyzny, którego główny bohater spotyka w barze vis-à-vis na Rynku Głównym w Krakowie.

Napisał również scenariusze do dwóch filmów z cyklu "": "" (2000; nagrodzonego między innymi na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni) oraz "" (2006). W filmie Witolda Adamka "" (2001) wystąpił jako aktor - zagrał zgorzkniałego inteligenta, który przeobraził się w producenta krasnali ogrodowych. Jest też bohaterem dokumentu "" (1991).

Sztuki Pilcha jak i adaptacje prozy doczekały się przeniesień na sceny, były też adaptowane dla potrzeb Teatru Telewizji ("", 1998 i "", 2006). Ponadto na podstawie powieści Pilcha "" powstało widowisko telewizyjne pod tym samym tytułem (1998) w reżyserii Rudolfa Zioły.

Autor książki "" - podobnie jak główny bohater powieści, przeniesionej na ekran przez Wojciecha Smarzowskiego - publicznie przyznał się do alkoholizmu. Jerzy Pilch ujawnił, że wypił w życiu "", czym zapracował sobie na tytuł "". Książka jest na poły autobiograficznym zapisem zmagań z nałogiem - nieustannych pijaństw i trzeźwień, prób wyjścia z nałogu i powrotów na oddział deliryków.

Abstynencję wymusiła na nim w końcu choroba Parkinsona. Życie z nieuleczalnym schorzeniem to tematy poruszane w latach 2012-13 w "", publikowanym na bieżąco w "Tygodniku Powszechnym". Począwszy od lata 2013 rubryka ta zmieniła nieco charakter i ukazywała się pod nazwą "".

W  2015 roku ukazała się powieść "": zapis szaleńczej miłości sześćdziesięciolatka do pięknej, młodej dziewczyny; dwa lata później - "", powieść  ocierająca się o esej z historii sztuki, a w  2018 roku - powieść "". W 2019 roku ukazał się  "" i opowiadania "".

Jeszcze w kwietniu 2020 roku ukazał się kolejny zbiór felietonów Pilcha, "". W jego skład weszły utwory publikowane wcześniej w zbiorach: "", "T", "" oraz "".

Pisarz zmarł 29 maja. Szefowa wydawnictwa Literackiego, z którym pisarz współpracował od 20 lat, powiedziała, że do końca prowadzili rozmowy o wydaniu kolejnej książki.

"" – ocenił pisarz Józef Hen.

- podkreślił w rozmowie z PAP prozaik i dramatopisarz Wiesław Myśliwski.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło PAP
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj