Był aktywnym członkiem i
działaczem krajowych i międzynarodowych organizacji żydowskich. Przez
prawie 20 lat przewodniczył Towarzystwu Społeczno-Kulturalnemu Żydów w
Polsce, następnie pełnił funkcję prezesa honorowego. Był również
przewodniczącym Komisji Koordynacyjnej Organizacji Żydowskich RP i
członkiem Prezydium Światowego Komitetu Kultury Żydowskiej.
W 1969 roku Szurmiej został dyrektorem warszawskiego Teatru Żydowskiego
im. Estery Rachel i Idy Kamińskich. Wyreżyserował liczne spektakle
między innymi, "W nocy na starym rynku" Pereca, "Śmierć komiwojażera"
Millera, "Dybuk" An-skiego, a także przedstawienia okolicznościowe, jak:
"Pieśń mojego narodu", poświęcone rocznicy powstania w getcie
warszawskim.
Do najważniejszych osiągnięć aktorskich
Szymona Szurmieja należy rola Henryka w "Smoku" Szwarca. Występował
również w filmach - „Przedwiośnie”, „Mrzonka”, „Życie Kamila Kuranta”,
„Austeria”, „Śmierć prezydenta”. Zagrał także w serialu „Janosik”
W 2003 roku Szymon Szurmiej został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. Rok później został Honorowym Obywatelem Miasta Warszawy, a 2005-tym uhonorowano go Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis.
Szymon Szurmiej urodził
się 18 czerwca 1923 roku w Łucku na Wołyniu. W czasie II wojny światowej
przebywał w Kazachstanie, gdzie grał w teatrze w Ałma-Acie. Następnie
został zesłany do Dżambułu w Kazachstanie.
Do Polski
powrócił w 1946 roku i osiedlił się we Wrocławiu, gdzie rozpoczął pracę
reżysera. W latach 1954-1956 był kierownikiem artystycznym Teatru Ziemi
Opolskiej. Następnie pełnił funkcję kierownika artystycznego Teatru
Powszechnego we Wrocławiu, był również związany z tamtejszym Teatrem
Rozmaitości. W 1966 roku zdał egzamin reżyserski.
Równocześnie współpracował z Teatrem Żydowskim w Warszawie, na deskach
którego zagrał między innymi Fajna w "Wielkiej wygranej" Alejchema. W
1969 roku został dyrektorem Teatru Żydowskiego, a dwa lata później także
dyrektorem artystycznym.
W latach 1985-1989 roku był posłem na Sejm PRL IX kadencji z ramienia PZPR. Pełnił wówczas funkcję wiceprzewodniczącego sejmowej komisji kultury. Startował w wyborach do Senatu w 2001 roku z listy koalicji Sojusz Lewicy Demokratycznej-Unia Pracy, w okręgu warszawskim, nie uzyskując mandatu.
Artysta jest bohaterem książki-wywiadu Krystyny Gucewicz "Szymon Szurmiej", wydanej w 2007 roku.
