Drugą ważną kwestią jest gwałtowny rozwój rodzimej literatury popularnej. Po szoku transformacji i potopie niesłychanych ilości importowanej tandety do głosu doszli polscy autorzy książki gatunkowej. Katarzyna Grochola czy Małgorzata Kalicińska mogą nakłady swoich powieści liczyć w setkach tysięcy. Podobnie jak Andrzej Sapkowski albo Andrzej Pilipiuk. Ożyło pisarstwo kryminalne i horror. Ze środowiska fantastów wywodzi się najwybitniejszy współcześnie młody polski prozaik Jacek Dukaj, autor przynajmniej dwóch powieści, "Innych pieśni" i "Lodu", które można uznać za rzeczywiste arcydzieła. Podejrzewam, że to dopiero początek trendu: twórcy literatury popularnej coraz częściej będą próbować desantu na tereny zastrzeżone dotąd dla tzw. kultury wysokiej. I z wzajemnością: poważni artyści zostaną zmuszeni do aktywniejszego penetrowania popkultury.

Spójrzmy zatem na dorobek minionego dwudziestolecia z punktu widzenia międzynarodowego obiegu wydawniczego - na półkach księgarń Paryża, Berlina czy Londynu znajdziemy po krótkich poszukiwaniach ledwie parę polskich nazwisk: Lem, Kapuściński, Gombrowicz, Mrożek, Miłosz, Szymborska. Z ostatnich 20 lat raczej nikogo. Czas prawdopodobnie przyznać się, że jesteśmy literacką prowincją, zamkniętą w więzieniu egzotycznego języka, skazaną na brak oryginalności. Przestańmy wyczekiwać na nowych wieszczów, bo oni się nie zjawią. Liczmy na książki po prostu nadające się do czytania - na progu drugiej dekady XXI wieku zasługujemy już na wytchnienie od aberracyjnej manii wielkości. Cieszmy się, że mamy chociaż tę maturę, mogło być gorzej.