Dziennik Gazeta Prawana logo

Dzieci rewolucji

4 maja 2008, 01:23
Ten tekst przeczytasz w 1 minutę
W sytych społeczeństwach Zachodu gromadkę sfrustrowanej młodzieży określa się zwykle mianem straconego pokolenia. Jak w takim razie nazwać ludzi, którym najlepsze lata życia upłynęły w stalinowskiej Rosji? Brytyjski historyk Orlando Figes oddaje im głos w swojej znakomitej książce "Szepty".

W epoce późnego PRL ozdobą biblioteki każdego szanującego się snoba była seria "Życie codzienne". W jej złotych obwolutach zaklęta była wiedza o obyczajach pierwszych chrześcijan, japońskich samurajów lub prowansalskich trubadurów. "Szepty" są poniekąd uzupełnieniem tamtej serii. Opowiadają o rzeczywistości niezbyt odległej, ale jak ze złego snu. O ludziach ogłupionych propagandą, wyrokach wydawanych za wydumane zbrodnie i mieszkaniach budowanych bez kuchni i łazienek.

Figes, w przeciwieństwie swych kolegów po fachu, nie ograniczył się do przestudiowania pożółkłych dokumentów. W porozumieniu z rosyjskim stowarzyszeniem Memoriał zorganizował program badawczy "Historia rodziny". Polegał on na przeprowadzeniu setek wywiadów z żyjącymi jeszcze świadkami epoki stalinowskiej. Dzięki temu Figes mógł pokusić się o stworzenie zbiorowego portretu "dzieci rewolucji", które miały pecha urodzić się w okolicach 1917 roku. Poznajemy historie katów i ofiar, postaci ze świecznika - takich jak pisarz Konstantin Simonow - i prostych chłopów, ograbionych przez władzę najpierw z majątku, potem z wiary i tradycji, a na końcu z ludzkiej godności.

Polskiego czytelnika zdziwi zapewne fatalizm, z jakim obywatele czerwonego imperium przyjmowali swój los. W ZSRR bunty należały do rzadkości. Ludzie spodziewający się aresztowania nawet nie próbowali uciekać. W śledztwie obciążali się sami, do końca wierząc w dobroć Stalina oraz świetlaną przyszłość Kraju Rad. Bierność społeczeństwa sprawiła, że komunizm przetrwał w Rosji 70. lat i w końcu musieli go zdemontować sami komuniści.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Świadczenia, emerytury, podatki, zmiany przepisów, newsy gospodarcze... To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik Radzi. Chcesz się dowiedzieć, kto może przejść na wcześniejszą emeryturę? A może jakie ulgi można odliczyć od podatku? Kto może otrzymać środki w ramach renty wdowiej? Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj