Ajtamtow tworzył w języku kirgiskim i rosyjskim. Cieszył się znaczym autorytetem na obszarze byłego Związku Radzieckiego, nie tylko w kręgach kulturalnych. Jego pierwszą znaną powieścią
była "Dżamila". Zasłynął jako autor licznych powieści i opowiadań o problematyce społecznej i moralnej, takich jak: "Biały statek",
"Golgota", "Pierwszy nauczyciel", "Żurawie odleciały wcześnie", "Łaciaty pies biegnący brzegiem morza". Wiele z nich z
nich przeniesiono na ekran jeszcze w czasach ZSRR.
Zgodnie z tradycją obowiązującą w jego rodzinnej wiosce Ajtmatow jako dziecko musiał nauczyć się na pamięć historii swoich przodków aż do siedmiu pokoleń wstecz. Zamiłowanie do
kirgiskiej kultury, pieśni i opowiadań narodowych było główną inspiracją dla jego twórczości. Krytyka widział w nim przedstawiciela "realizmu magicznego".
Chociaż ojciec Ajtmatowa padł ofiarą czystek stalinowskich, pisarz cieszył sie zaufaniem komunistycznej władzy. Pracował jako korespondent dla "Prawdy". Był też pierwszym
sekretarzem związku kinematografii kirgiskiej, przewodniczącym związku pisarzy kirgiskich, kirgiskim ambasadorem w Unii Europejskiej, NATO i UNESCO. Po dojściu do władzy Gorbaczowa Ajtmatow
stał się przekonanym demokratą, zapoczątkował otwarcie swej ojczyzny na zachód.
