Najpierw powstały słowa. W 1816 napisał je Joseph Mohr, późniejszy wikary parafii św. Mikołaja w Oberndorfie. Mówią, że do powstania kolędy przyczyniła się awaria kościelnych organów, uszkodzonych przez myszy. Wikary, chcąc podarować parafianom świąteczną pastorałkę, poprosił wówczas organistę Franza Xavera Grubera o napisanie muzyki do jego wiersza.
Pierwsze wykonanie kolędy, zatytułowanej początkowo "Pieśń bożonarodzeniowa", miało miejsce podczas pasterki 24 grudnia 1818 roku. Partię basową śpiewał organista i autor muzyki, towarzyszył mu zaś wikary jako tenor, akompaniujący również na gitarze. Obu artystów wspierał chór dziecięcy.
Utwór szybko zdobył popularność, a w 1822 roku dotarł na dwór samego cesarza Franciszka I. Dziesięć lat później zagrano go podczas koncertu w Lipsku, a w 1939 roku utwór po raz pierwszy wykonano w nowym Jorku. Kolęda stała się też ulubioną pieśnią króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV.
Pierwsza wersja "Cichej nocy" liczyła sześć zwrotek. Obecnie śpiewa się wersję skróconą, złożoną ze zwrotki pierwszej, drugiej i szóstej. Kolędę przełożono ponad 300 języków i dialektów. Autorem polskiego przekładu z ok. 1830 roku był Piotr Maszyński.
Trudno zliczyć liczbę wykonań popularnej kolędy. Śpiewali ją zarówno znani śpiewacy operowi, jak i gwiazy muzyki popularnej, m.in. Elvis Presley, Louis Armstrong, Bing Crosby czy Frank Sinatra.
