Dziennik Gazeta Prawana logo

Dziki Zachód ponownie zdemitologizowany

12 kwietnia 2010, 14:49
Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
Annie Proulx w swoim nowym zbiorze opowiadań "Dobrze jest, jak jest" demitologizuje legendę Dzikiego Zachodu, w jego surowej scenerii umieszczając ludzi, którzy przegrali swoje życie właśnie dlatego, że los rzucił ich na plan współczesnego westernu.

Zanim wydała swój pierwszy zbiór opowiadań, była m.in. autorką poradników pisała o kuchni, ogrodnictwie, prowadzeniu gospodarstwa. Literacko zadebiutowała dopiero po pięćdziesiątce, ale od tego momentu kariera Annie Proulx nabrała niezwykłego rozpędu. Pierwsza powieść Pocztówki przyniosła jej prestiżową PEN/Faulkner Award for Fiction. Za kolejną Kroniki portowe autorka Tajemnicy Brokeback Mountain otrzymała Nagrodę Pulitzera.

Do dziś 74-letnia pisarka z powodzeniem nadrabia zaległości. Z prasą rozmawia niechętnie, ukrywając się przed rozgłosem na swojej farmie w Wyoming. Wywiady zabierają cenny czas przeznaczony na pisanie, poza tym moje słowa często bywały przytaczane w niewłaściwym kontekście. Udzielanie wywiadów nie jest więc moim ulubionym sposobem na spędzanie czasu mówi dziennikarzom.

Jak sama przyznaje, woli słuchać, niż mówić. Inspiracją dla jej opowiadań często bywają zaobserwowane przelotnie sytuacje lub strzępy zasłyszanych gdzieś rozmów. Tak było z Tajemnicą Brokeback Mountain. Punktem wyjścia dla napisania głośnego opowiadania miała być drobna obserwacja, jaką pisarka poczyniła w jednym z barów. Niewykluczone, że podobnie było z krótkimi formami prozatorskimi, które znalazły się w zbiorze Dobrze jest, jak jest.

Lektura opowiadań z całą pewnością potwierdza jedno amerykańska autorka posiada wielki narracyjny talent. Stale powracający w jej twórczości krajobraz amerykańskiej prowincji pisarka wciąż zaludnia nowymi postaciami, stwarzając światy tak sugestywne, że można je sobie wyobrazić w najdrobniejszych szczegółach.

Historie opisane w opowiadaniach rozgrywają się w scenerii podobnej do tej, w której nawiązywał się romans Ennisa i Jacka, jednej z najsłynniejszych par gejowskich w dziejach literatury. Dzika górska przyroda, prowincjonalne bary, podupadłe farmy... Z pozoru niewiele może się tutaj wydarzyć kolejne śluby, pogrzeby, narodziny dzieci. Ale dla Proulx w tym surowym pejzażu najsilniej zarysowuje się dramat ludzkiej egzystencji. Bohaterowie uwikłani w walkę z bezlitosnym żywiołem natury i równie bezlitosnymi prawami ekonomii, których ofiarą zawsze padają najbiedniejsi są z góry skazani na przegraną. Tutaj nie ma szans na happy endy, wszystkie postaci zmierzają ku nieuchronnej zagładzie, zupełnie jakby ktoś (może pojawiający się dwukrotnie w zbiorze diabeł?) czyhał na ich najdrobniejsze potknięcie.

Pisarstwo Proulx najkrócej dałoby się sprowadzić do kategorii antywesternu. Autorka Dobrze jest, jak jest nieustannie konfrontuje się z amerykańskim mitem podboju Dzikiego Zachodu, odsłaniając mroczną i przygnębiającą stronę rzeczywistości od lat gorliwie idealizowanej w hollywoodzkich filmach. Zachód u Proulx ma niewiele z westernowej wzniosłości, a kowboje z jej opowiadań nie są walecznymi superbohaterami. To ludzie przegrani, żyjący w nędzy, zmuszeni do nieustannej walki o przetrwanie. Nic dziwnego, że twórczość Annie Proulx nie zawsze spotyka się z aprobatą wśród jej rodaków. Autorka Tajemnicy Brokeback Mountain zmusza do przewartościowania amerykańskiego mitu założycielskiego i jest w tym bezlitosna. Podbój Dzikiego Zachodu nie zakończył się zwycięstwem odkrywamy, czytając te opowiadania. Kto wie, może za gwałt na nieswojej ziemi, jakiego dopuścili się pierwsi osadnicy, kolejne pokolenia wciąż muszą odprawiać bolesną pokutę.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Świadczenia, emerytury, podatki, zmiany przepisów, newsy gospodarcze... To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik Radzi. Chcesz się dowiedzieć, kto może przejść na wcześniejszą emeryturę? A może jakie ulgi można odliczyć od podatku? Kto może otrzymać środki w ramach renty wdowiej? Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj