Laureata bądź laureatkę 30. edycji Nagrody Literackiej "Nike" poznamy 4 października podczas gali w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Zwycięzca lub zwyciężczyni otrzyma 100 tys. zł i statuetkę zaprojektowaną przez Gustawa Zemłę. Z finałowej siódemki Nike najważniejszą książkę wybierają też czytelnicy i czytelniczki "Wyborczej" w plebiscycie, głosować można do 27 września.
Finałowa siódemka - ścisłe grono kandydatów do Nagrody Literackiej "Nike"
- Reportaż historyczny „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów” Anny Bikont (wyd. Czarne). Po II wojnie światowej Dolny Śląsk, a zwłaszcza okolice Kotliny Kłodzkiej, stały się dla Żydów schronieniem. Jak się okazało – tymczasowym. Żaden wybór nie gwarantował spokoju po horrorze Zagłady. Bikont przygląda się powojennym losom i wyborom Żydów. - Będąc w stanie wyczerpania fizycznego, psychicznego, duchowego i emocjonalnego, moi bohaterowie musieli podjąć decyzje, które zaważą na kolejnych latach. Po wojnie Żydzi musieli się stworzyć na nowo - mówiła PAP o tej książce autorka. To czwarty finał Nike dla Anny Bikont. W 2005 roku kapituła wyróżniła ją za reportaż „My z Jedwabnego”, w 2018 roku – za reporterską biografię Ireny Sendlerowej, a przed trzema laty – za „Cenę. W poszukiwaniu żydowskich dzieci po wojnie”.
- Debiutancki zbiór opowiadań Doroty Grabek „Zmartwychwstanki” (wyd. Czarne). To historie o ludziach, którzy żyją zanurzeni we własnych światach, jak fryzjerka kradnąca włosy klientów, by wypychać nimi poduszki, czy bezdomny dokarmiający dziwne stworzenie. "Zmartwychwstanki" to jedyny debiut w tegorocznym finale Nike. Dorota Grabek jest lektorką i tłumaczką języka czeskiego, autorką reportaży, a jedną z jej fascynacji jest język arabski. Obecnie pracuje w branży reklamowej i - jak mówiła w rozmowie z "Wyborczą" - planuje napisanie powieści.
- Tom wierszy Justyny Kulikowskiej "Wnyki dla światła" (wyd. WBPiCAK). Poetka zastanawia się tu nad zmienną naturą piękna. Ostatni tom jednej z najbardziej uznanych polskich poetek młodego pokolenia - jak pisał Łukasz Żurek w "Czasie Kultury" - "nie tylko zachwyca, ale też opowiada o zachwycie". To pierwszy finał (i trzecia nominacja) do Nike dla urodzonej w 1993 roku poetki. W 2021 roku była nominowana za "Tabs", a rok później za "gift. z Podlasia".
- Esej Krzysztofa Łapińskiego "Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa" (wyd. Agora). Autor rekonstruuje życie Sokratesa, ale też przygląda się temu, jak w kolejnych epokach konstruowano opowieść o nim. To książka nie tylko o filozofie, który "wiedział, że nic nie wie", ale też o jego świecie. Łapiński jest filozofem i historykiem filozofii starożytnej związanym z Uniwersytetem Warszawskim oraz dziennikarzem naukowym. W 2020 roku zadebiutował jako pisarz dla dzieci książką "Dzik Dzikus". To jego pierwsza nominacja i pierwszy finał Nagrody Literackiej "Nike".
- "Urodziny" Weroniki Murek (wyd. Czarne). To książka o sztuce, przemijaniu oraz nieuchronnej porażce w starciu z kulturą przepracowania i kultem młodości. Bohaterką "Urodzin" jest Jaga Babażyna - lalkarka i aktorka, lat 65, która "powinna przyjmować role odpowiednie do swojego wieku, tymczasem pewnie jej się wydaje, że możliwości ma nieskończone. Oto kobieta, która żyje w wiecznym wyparciu, i tylko czekać, aż odwali kitę" - charakteryzuje bohaterkę autorka. Weronika Murek - rocznik ’89 - zadebiutowała w 2015 roku zbiorem opowiadań "Uprawa roślin południowych metodą Miczurina", który znalazł się w finale Nike. "Urodziny" to jej druga powieść. Dostała już za nią Nagrodę Literacką "Gdynia".
- "Tylko durnie żyją do końca" Zyty Rudzkiej (wyd. W.A.B.). To historia miłosnego trójkąta, w której pisarka mówi o wolności budowanej na własnych, ekscentrycznych zasadach. Bohaterowie powieści Rudzkiej mierzą się ze śmiercią i - mimo wspólnoty - z samotnością. Rudzka jest autorką dziesięciu powieści i wielu nagradzanych sztuk teatralnych. To jej trzecia nominacja i trzeci finał Nike. W 2019 roku w finale nagrody znalazła się powieść "Krótka wymiana ognia"; w 2023 roku zdobyła Nike za powieść "Ten się śmieje, kto ma zęby".
- "Null" Szczepana Twardocha (wyd. Marginesy), powieść o wojnie w Ukrainie. - Napisałem ją z czułością do moich bohaterów. Jest w tym coś skandalicznego, że ludzie, którzy powinni studiować, chodzić na randki, bawić się, podróżować po świecie, od 11 lat siedzą w błocie i każdego dnia mogą umrzeć - powiedział PAP pisarz Szczepan Twardoch. To czwarta nominacja i czwarty finał Nike dla Twardocha.
Jury Literackiej Nagrody "Nike"
Przewodniczącym jury tegorocznej edycji jest Witold Bereś, dziennikarz, scenarzysta filmowy, eseista, autor m.in. biografii Jerzego Pilcha. O tym, kto otrzyma najbardziej prestiżową polską nagrodę literacką, zdecydują również: Anna Arno (poetka i eseistka), Bogdan Białek (poeta), Andrzej Brzeziecki (historyk, publicysta), Zbigniew Mentzel (prozaik i eseista), Natasza Parzymies (reżyserka, scenarzystka), Radosław Romaniuk (literaturoznawca, biograf) i Katarzyna Sawicka-Mierzyńska (literaturoznawczyni).
Beata Zatońska, dziennikarka, autorka książek, miłośniczka i znawczyni Włoch oraz filmoznawczyni. Współautorka bloga italianki.pl oraz m.in. książki "Zmontowani". W Dziennik.pl zajmuje się tematyką show-biznesową oraz lifestylową.
