Ustawa o samorządzie gminnym mówi jasno: . Tyle teorii.
W rzeczywistości w każdym samorządzie jest inaczej. Różne gminy, powiaty czy województwa te wydatki traktują zupełnie inaczej. Dobrze widać to w zestawieniu GUS za 2013 r. Średnio samorządy na kulturę w przeliczeniu na jednego mieszkańca wydały 178 zł. Ale różnice między poszczególnymi województwami są znaczne. Najoszczędniejsze było województwo świętokrzyskie ze 137 zł, a już zachodniopomorskie zainwestowało aż 215 zł.
Krzysztof Dudek, szef Narodowego Centrum Kultury, podkreśla, że nawet w wyliczeniach kultura jako zadanie jest ciągle na ostatnim miejscu samorządowych budżetów. Co więcej, według badań, które robiło NCK, są w Polsce samorządy, w których taka pozycja w ogóle nie istnieje. Takich gmin było około setki. Kolejnym problemem jest to, jak w praktyce wydaje się pieniądze na kulturę. Często działania te zawężają się do tego, że organizowany jest jakiś festiwal, święto miasta czy gminy, i to wyczerpuje całą działalność.
Wśród wszystkich wydatków na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego najwięcej środków z budżetów samorządów terytorialnych przekazano na funkcjonowanie domów i ośrodków kultury, klubów i świetlic (prawie jedną trzecią) oraz na działalność´ bibliotek – 17 proc.
tak podczas debaty "Prawo do kultury" opowiadała Alicja Biczysko, dyrektor małego centrum kultury w miejscowości Słomniki, przy drodze krajowej nr 7 z Krakowa do Warszawy.
Przyznawała, że sytuacja wcale nie jest idealna. - dodaje Biczysko.
Właśnie na brak pomocy przy bardziej ambitnych działaniach narzekają lokalni ludzie kultury. Jan Herbst, dyrektor ds. badań w Fundacji Pracownia Badań i Innowacji Społecznych "Stocznia", radzi zajrzeć do portalu NaszaKasa.org.pl pokazującego, jak wyglądają wpływy i wydatki gmin.
- tłumaczy Herbst. Według niego ważniejsze niż suma wydatków gmin jest to, czy mają one sens.
- tłumaczy ekspert. Jego zdaniem państwo nie powinno w to ingerować. - dodaje ekspert.
