Dziennik Gazeta Prawana logo

"Tak wygląda prawdziwa poetka, podciągnij się" - korespondencja Szymborskiej i Kulmowej

6 grudnia 2019, 08:12
Ten tekst przeczytasz w 5 minut
Wisława Szymborska. Koniec i początek
Wisława Szymborska. Koniec i początek/Media
Joanna pisze z potrzeby pisania, Wisława milczy z potrzeby milczenia - tak prof. Urszula Chęcińska, redaktorka publikowanych pierwszy raz listów Wisławy Szymborskiej i Joanny Kulmowej opisuje tę korespondencję. Tom zatytułowano cytatem: "Tak wygląda prawdziwa poetka, podciągnij się".

Wisława Szymborska nie lubiła zwierzeń, nie umiała opowiadać o sobie. Z Joanną Kulmową, z którą korespondowały przez pół wieku, witała się żartobliwą groźbą: "", o której obie wiedziały, że jest niemożliwa do zrealizowania. Przez 50 lat poetki wymieniły niemal 200 listów, Kulmowa była autorką 125 z nich, Szymborska, która wysłała około 70 wyklejanek z pozdrowieniami i życzeniami, tylko dziewięć razy zdobyła się na tekst dłuższy niż kilka linijek. Mimo tej asymetrii lektura po raz pierwszy publikowanej korespondencji nie pozostawia wątpliwości - poetki łączyła przyjaźń.

Najstarszy z listów, pisany na papierze firmowym "", podpisany przez Szymborską, nosi datę 14 lutego 1954 roku. Przyszła noblistka doceniła młodszą poetkę - "" - napisała. Twórczość Kulmowej ceniła do końca życia i dawała temu wyraz w listach. "" - napisała pewnego razu do jednej z najciekawszych polskich autorek książek dla dzieci.

W styczniu 1963 roku Szymborska wysłała list: "".

Kulmowa odpowiedziała ze środka Puszczy Goleniowskiej, gdzie wraz z mężem, Janem, reżyserem i filozofem zamieszkali w leśniczówce w Strumianach, niedaleko Szczecina. Żyli tam 35 lat tworząc dom pełen miłości, przyjaciół, rozpieszczonych zwierzaków. Kulmowie angażowali się w życie miejscowej społeczności, był okres, że Jan Kulma pełnił obowiązki organisty w miejscowym kościele, a Kulmowa śpiewała w chórze, organizowali jasełka, przedstawienia. O tym wszystkim - drobnych sprawach, z których składało się życie Kulmów, można przeczytać w listach Joanny.

"" – pisze Chęcińska.

Odpowiedzi Wisławy bywają lakoniczne, ale "" w nagłówkach szybko zastąpił przymiotnik "", a w korespondencji obserwować można jak z listu na list rośnie serdeczność między poetkami. "", "" - jak na Szymborską, te frazy to naprawdę zdecydowane wyznania ciepłych uczuć. Jak zauważa Chęcińska, w tej korespondencji obowiązywała zasada sformułowana przez Kulmową: Joanna pisze z potrzeby pisania, Wisława milczy z potrzeby milczenia.

14 grudnia 1981 r. Kulmowa, która wprowadzenie stanu wojennego zastało podczas Kongresu Kultury Polskiej w Warszawie zaczyna kartkę słowami "e" - nawiązując do obowiązującej kontroli prywatnej korespondencji. "".

Nie spotykały się często. "" - podsumowuje Szymborska życząc przyjaciółce "". "", "" - tak określa Kulmowa przyjaciółkę, której nie sposób wyciągnąć z domu ani namówić na odwiedziny w Strumianach, mimo zapewnień gospodarzy, że "" i właściwie nawet przy posiłkach nie muszą spotykać się z gośćmi. Zachowało się tylko jedno wspólne zdjęcie poetek, z Zakopanego, gdzie spotkały się w 2009 roku.

Wymianę listów zamyka kartka na Boże Narodzenie 2011: "". Szymborska nie odpowiedziała, już wtedy była w szpitalu, zmarła 1 lutego 2012 roku. Kulmowa przeżyła ją kilka lat - odeszła 17 czerwca 2018 roku.

Ponad 300-stronicową książkę "" opublikuje 10 grudnia wydawnictwo Znak.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło PAP
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj