"Wjeżdżać do miasta, gdzie nikogo nie ma…" Niesamowite ZDJĘCIA Warszawy z lat 1945-46

14 lutego 2015, 08:13

Wstrząsający obraz zniszczonego wojną, okaleczonego miasta - wszędzie ruiny, wypalone i wyszabrowane domy, zniszczone mosty, zburzone zabytki, pozostałości po powstańczych barykadach, groby na ulicach i w podwórzach. Archiwum Historii Mówionej DSH i Ośrodek KARTA prezentują wybór relacji z Archiwum Historii Mówionej o powrotach do zrujnowanej stolicy i losach warszawiaków w latach 1945–1946.

1/6W styczniu 1945 roku zakończyła się wojna dla Warszawy. Do lewobrzeżnej części miasta wkroczyły jednostki Armii Czerwonej i Ludowego Wojska Polskiego, wojska niemieckie wycofały się. W 70. rocznicę tych wydarzeń Archiwum Historii Mówionej DSH i Ośrodek KARTA prezentują wybór relacji z Archiwum Historii Mówionej o powrotach do zrujnowanej stolicy i losach warszawiaków w latach 1945–1946 w odradzającym się mieście. Fragmenty relacji: Anna Szelewicz (ur. 1925) Przejechaliśmy przez Dziekanów, Łomianki, Bielany, wkroczyliśmy na Żoliborz – 1. Armia Ludowego Wojska Polskiego. Był 17 stycznia, niesamowite słońce, ale mróz piekielny. Weszłam z kolegami do piwnicy przy ulicy gen. Zajączka. Chłopcy znaleźli piecyk, ale nie było rury – dym szedł do piwnicy i gryzł nas w oczy. Wyszliśmy na dwór, cali czarni od dymu. Usiadłam na takiej pięknej otomanie… Za chwilę paliłam z koleżanką krzesła i wszystko, co popadło, w ognisku. Pomyślałam sobie: Boże, przecież na Żoliborzu mieszka moja ciotka, rodzona siostra mojego ojca. Znam adres, ale nie wiem, gdzie to jest! Nie miałam kogo zapytać o drogę… Co to znaczy wjeżdżać do miasta, gdzie nikogo nie ma… Gdzie jest pusto?! Wiadukt przy Dworcu Gdańskim był zawalony, sam gruz. W pewnym momencie zauważam człowieka w długim czarnym płaszczu, idącego z getta – schodził powoli po gruzach. Jestem taka szczęśliwa, że kogoś widzę! Idę do niego, on rozpościera ręce i płacze. Myślę: czego on płacze? A on bierze mnie w objęcia i: Boże, to już jest wojsko?! Ja mówię: Tak, my jesteśmy wojskiem, ale proszę mi powiedzieć, gdzie jest plac Wilsona? – Dziecko kochane, ale czy wy już naprawdę jesteście? Dla niego to było takie istotne, a ja myślałam tylko o tym, jak się dostać na plac Wilsona…

Media

2/6Lesław Pfützner i prof. Irena Lewicka na tle ruin Dworca Głównego. Warszawa, maj lub czerwiec 1946. (Fot. zbiory Lesława Pfütznera/ AHM)

Media

3/6Ul. Sienkiewicza, widok w kierunku zachodnim: po prawej kamienica Harczyka, za nią wylot ul. Jasnej i gmach Filharmonii, 1945. (Fot. zbiory Krystyny Rasevi/AHM)

Media

4/6Al. Jerozolimskie, studenci II roku Wydziału Prawa UW odgruzowują Warszawę. Z prawej Anna Mizikowska. 1947. (Fot. zbiory Anny Mizikowskiej/AHM)

Media

5/6Ruiny Poczty Głównej na pl. Napoleona, 1945. (Fot. zbiory Krystyny Rasevi/AHM)

Media

6/6Widok ul. Brackiej w kierunku południowym, na drugim planie skrzyżowanie z Al. Jerozolimskimi. Lipiec 1945. (Fot. zbiory Jolanty Kozłowskiej/AHM)

Media/Zapomniani úwiadkowie XX wieku

Powiązane