Dziennik Gazeta Prawana logo

"Stalinogród wita". O kulcie Stalina na Górnym Śląsku

26 września 2013, 13:43
Ten tekst przeczytasz w 2 minuty
Karta pocztowa 1949 r. (ze zbiorów MHK)
Karta pocztowa 1949 r. (ze zbiorów MHK)/Media
Wszechwładny, wszechobecny, wszechwiedzący i nieomylny - taki wizerunek Józefa Stalina zbudowała sowiecka propaganda. Po II wojnie światowej Stalin, "pogromca" Niemców”, kreowany był również na najwierniejszego przyjaciela Polski.
5458235-uroczystosc-z-okazji-wyzwolenia.jpg
Uroczystość z okazji wyzwolenia Katowic, 4 lutego 1945 r. (ze zbiorów MHK)

W strategii i ideologii systemu stalinowskiego budowanego w Polsce, Górny Śląsk był terenem kluczowym. Ze swym wielkim przemysłem i zatrudnioną w nim rzeszą ludzi tworzących "nowoczesną i uświadomioną" klasę robotniczą - miał stanowić zaplecze i zapewnić trwałe poparcie dla poczynań władzy ludowej. Miało się ono wyrażać poprzez organizowanie wieców, manifestacji, akademii okolicznościowych oraz liczny udział w nich. Jednak specyfika regionu górnośląskiego, silna pozycja Kościoła katolickiego, a przede wszystkim brak tradycji związanych z ruchem komunistycznym uniemożliwiły powodzenie tego planu. Narzucony Polakom siłą publiczny kult, który osiągnął apogeum w grudniu 1949 r. w związku z 70. rocznicą urodzin dyktatora, uwidocznił na Górnym Śląsku, tak jak w całym kraju, coraz wyraźniejszy podział na oficjalną, fasadową rzeczywistość i na codzienne życie.

Stalin zmarł w 1953 r. Punktem kulminacyjnym oficjalnie obowiązującej w Polsce żałoby była zmiana nazwy Katowic - stolicy Górnego Śląska - na "Stalinogród" (a województwa katowickiego na stalinogrodzkie). Do publicznego wystąpienia z taką inicjatywą, która faktycznie zrodziła się we  władzach centralnych w Warszawie, zmuszony został "lud śląski". Absurdalna nazwa przetrwała zaledwie trzy lata.

5458206-karta-pocztowa-1955-r.jpg
Karta pocztowa 1955 r. (ze zbiorów MHK)

W 1956 r. przywódca ZSRR Nikita Chruszczow w tajnym referacie skrytykował "kult jednostki" oraz wyliczył poważne nadużycia władzy i zbrodnie dokonane na rozkaz Stalina. Owe "błędy" Chruszczow przypisał zwyrodniałemu charakterowi Generalissimusa. Był to zręczny kamuflaż umożliwiający współpracownikom Józefa Stalina uniknięcie współodpowiedzialności za bezprawie i terror.

W Polsce w październiku tego roku rozpoczęła się polityczna odwilż. Zaproponowany społeczeństwu "socjalizm z ludzką twarzą" nie dopuszczał możliwości powrotu do poprzednich metod sprawowania rządów i ich wynaturzonego wykwitu - kultu jednostki.

Ekspozycji w trakcie jej trwania towarzyszy szereg imprez towarzyszących obejmującym m. in. sesję popularnonaukową, projekcję filmu, spotkanie z honorową obywatelką Katowic. Zachęcamy do uczestnictwa! Szczegóły na www.mhk.katowice.pl

Wystawę zwiedzać można w siedzibie Muzeum Historii Katowic (ul. Szafranka 9, Katowice-Śródmieście) do 20 października 2013 r.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło Materiały prasowe
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj