Andrzej Żuławski sławę zyskał dzięki artystycznym i jednocześnie brutalnym filmom. Postrzegany jako jeden z najbardziej oryginalnych i kontrowersyjnych
rodzimych reżyserów. Twórca obrazów: "Trzecia część nocy", "Diabeł",
"Opętanie", "Wierność" i ekranizacji opery "Borys Godunow". Nakręcił też
film o Fryderyku Chopinie "Błękitna nuta" oraz adaptację powieści
Gombrowicza "Cosmos".
W twórczości Żuławskiego widoczne
były elementy pochodzące z gotyckiego horroru, filmów krwi lub
gangsterskich. Poetyka ta, często wyolbrzymiona i zdeformowana, popadała
w autoparodię. Zdaniem wielu krytyków, wykreował świat, w którym panuje
"jarmarczna apokalipsa". Oprócz wspomnianych produkcji, wyreżyserował
obrazy: "Najważniejsze to kochać", "Kobieta publiczna" - nawiązujący do
powieści Fiodora Dostojewskiego "Biesy", czy "Narwana miłość", będący
swobodną adaptacją "Idioty" tego samego twórcy.
Żuławski
to także autor utworów poetyckich i kilkunastu powieści, między innymi:
"Lity bór", "Był sad", "Ogród miłosny", "Bóg", "W oczach tygrysa", a
także zawierającego nawiązania do rzeczywistości utworu "Nocnik".
Ponadto napisał zbiór esejów o kulturze "Zaułek pokory".
W
2008 roku na Festiwalu Camerimage artysta został wyróżniony Nagrodą za
Całokształt Twórczości dla Reżysera ze Szczególną Wrażliwością Wizualną,
a w ubiegłym roku otrzymał nagrodę za najlepszą reżyserię, za obraz
"Kosmos", na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Locarno.
Został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski i francuskim Orderem Legii Honorowej.
Życiorys twórcy
Andrzej Żuławski urodził się 22 listopada 1940 roku, we Lwowie.
Pochodził z rodziny o tradycjach literackich - był synem pisarza
Mirosława Żuławskiego i stryjecznym wnukiem Jerzego Żuławskiego, również
pisarza. Po wojnie, w wieku pięciu lat, wyjechał wraz z rodziną do
Francji, gdzie ukończył studia reżyserskie w prestiżowej szkole
kinematograficznej IDHEC i filozofię na Sorbonie.
Po
powrocie do kraju, w latach 60-tych, był drugim reżyserem i asystentem
Andrzeja Wajdy przy kręceniu filmów: "Samson", "Miłość dwudziestolatków,
"Popioły". Publikował również recenzje w tygodniku "Film" i
miesięczniku "Kino" oraz utwory poetyckie we "Współczesności".
Pierwszym zrealizowanym przez niego samodzielnie obrazem w 1971 roku
była "Trzecia część nocy", adaptacja jednego z opowiadań jego ojca.
Kiedy w Polsce zakazano rozpowszechniania jego następnego filmu pod
tytułem "Diabeł", z powodu okrucieństwa i zbyt śmiałych scen
erotycznych, postanowił wyjechać do Francji. Po kilku latach przyjechał
do kraju, by zrealizować "Na srebrnym globie". Niestety praca nad
obrazem również została przerwana, a artysta wrócił do Francji.
Jako aktor zazwyczaj odtwarzał role drugoplanowe, ale grywał
czasami też główne postacie, między innymi w "Tristesse et beauté".
Andrzej Żuławski to również pisarz. Ostatnią wydaną przez niego
pozycją był dziennik "Nocnik", który wzbudził wiele kontrowersji i stał
się przedmiotem sprawy w sądzie. Jedna z bohaterek książki do złudzenia
przypominała bowiem byłą przyjaciółkę reżysera Weronikę Rosati. W
rezultacie sąd uwzględnił jej pozew i nakazał Żuławskiemu zapłatę
odszkodowania oraz przeprosiny.
Reżyser był żonaty z Małgorzatą Braunek i Sophie Marceau.
