Kultura - Książki

Często można usłyszeć zarzut, że fantastyka w literaturze jest formą eskapizmu - ucieczki od problemów zasadniczych w rejony bezpiecznej imaginacji. Albo, co gorsza, stanowi wyraz pisarskiej bezradności i próbę zakamuflowania braku talentu w obnoszeniu zwierciadła po gościńcu - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Jedni twierdzą, że twórczość Johna Banville’a to przeintelektualizowana nuda. Inni, że jest jednym z najważniejszych współczesnych pisarzy brytyjskich. Powieść "Mefisto" potwierdza raczej tę drugą opinię - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Nie napisze już żadnej powieści gotyckiej, choć zrobiła na nich majątek. W Ameryce ukazała się autobiografia Anne Rice, w której autorka "Wywiadu z wampirem" opisała swoje odejście i powrót do wiary katolickiej. Krytycy nie są zachwyceni, ale książka sprzedaje się dobrze.

Lekturze głośnego "Homo Polonicusa" Krystiana Piwowarskiego towarzyszą sprzeczne odczucia. Podziw dla kunsztownej stylizacji walczy z poczuciem nadmiaru i niedosytu. Nadmiaru atrakcji serwowanych czytelnikowi i ambicji pisarza. Niedosytu treści - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Kiedy powiedziałam koledze, że czytam satyrę na tożsamość żydowską - rzecz bardzo zabawną - zapytał mnie jakby lekko urażony: "ciekawe, czy zabawną również dla Żydów?". To rzeczywiście może wzbudzać wątpliwości, bo powieść "Moja jedna jedyna miłość" Gilada Atzmona to wielka kpina ze wszystkiego, co składa się na stereotypowo postrzegane żydostwo - od nieustannego poczucia paranoi po uszlachetniające cierpienie - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Współcześni pisarze na Białorusi zmagają się z reżimem Aleksandra Łukaszenki, który uważa ojczysty język za prymitywny i każe go zwalczać. A mimo to piszą wyrafinowane książki, którymi mogą zadziwić Europę - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Sándor Márai bawi się w powieści "Sindbad powraca do domu" motywem historii z życia innego pisarza, by tak naprawdę stylowo i bez sentymentów sportretować upadek budapesztańskiej bohemy lat 30. XX wieku - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Nadchodzi druga część jednej z najbardziej obiecujących serii w polskiej literaturze pop. "Pies i klecha. Tancerz" Łukasza Orbitowskiego i Jarosława Urbaniuka odrobinę rozczarowuje, choć nadal świetnie się czyta - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Tobias Jones w "Snach o Utopii" i Zygmunt Bauman we "Wspólnocie" badają ludzkie marzenie o ziemskim raju - marzenie pozornie nieosiągalne. Czy da się w XXI wieku utopię przekuć w czyn? - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Fragmenty homilii, encyklik, listów apostolskich, poezji i dzieł filozoficznych Jana Pawła II oraz teksty poświęcone papieżowi Polakowi składają się na wyjątkową kolekcję sygnowaną logiem DZIENNIKA. Już od 2 kwietnia na rynku będzie dostępny cały komplet 25 tomów.

Wilno i Lwów odzyskały już należne im miejsce w dziejach naszej kultury. Książka Tadeusza Olszańskiego przywraca pamięć o kolejnym skrawku polskiej Atlantydy, wymazanym z mapy w sposób aż nadto dosłowny. W miejscu, gdzie jeszcze 46 lat temu był Stanisławów, teraz figuruje Iwano-Frankiwsk, miasto poety Jurija Andruchowycza.

Do zeszłego czwartku, kiedy dostał literackiego Nobla, Jean Marie Gustave Le Clezio był pisarzem niemal anonimowym. Nawet w rodzimej Francji trudno byłoby go uznać za gwiazdę pierwszej wielkości, bo największe sukcesy odnosił w latach 60. i 70. W Polsce ukazały się do tej pory jego trzy książki, ostatnia z nich "Ontisza" w 1991 roku. Teraz do księgarń trafia "Urania" opublikowana we Francji przed trzema laty - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

O wolności, Lizbonie, poszukiwaniu własnej tożsamości i spotkaniu filozofii oraz literatury opowiada przy okazji polskiej edycji swojej książki "Nocny pociąg do Lizbony" Pascal Mercier, szwajcarski prozaik, a zarazem filozof znany lepiej jako Peter Bieri.

Odrabiania popkulturowych zaległości ciąg dalszy. Pół wieku z hakiem po francuskiej premierze trafił do nas komiks "Janko Pistolet" o przygodach niewydarzonych korsarzy z Nantes. O dziwo, rzecz wcale się nie zestarzała - idealnie nadaje się na prezent dla chłopców w wieku od lat siedmiu do stu.

Rośnie gorączka przed ogłoszeniem nazwiska laureata literackiego Nobla. Sekretarz Akademii, przyznającej nagrody, lekceważąco wypowiedział się o amerykańskich pisarzach. W Stanach Zjednoczonych zapanowało oburzenie, a bukmacherzy zacierają ręce, bo zgłasza się do nich coraz więcej chętnych do obstawiania zwycięzcy.

Uznawana za najbardziej prestiżową w Polsce nagroda literacka powędrowała w tym roku do Olgi Tokarczuk. Jury przyznało pisarce statuetkę Nike za powieść zatytułowaną "Bieguni". W finale znalazło się siedem książek.

„Łaskawe” imponują ogromem wiedzy i sprawnością narracji, ale zamiast jakichkolwiek emocji wywołują obojętność. Nie robią wrażenia ani maskary, ani obsceniczne fantazje bohatera. To za sprawą po pierwsze nieprawdopodobnego bohatera, który przez tysiąc stron się w ogóle nie zmienia. I po drugie: nuży nadmiar atrakcji, które starczyłyby na trzy inne powieści. W rezultacie powstała książka, która nie wnosi nic nowego ani do badań nad Zagładą, ani do literatury na ten temat.

„Pegaz dęba” na pierwszy rzut oka jest niczym więcej niż kolekcją rymowanych dziwolągów, które wpadły w ręce Juliana Tuwima. Drugi i trzeci rzut przekonują jednak, że mamy do czynienia z czymś znacznie poważniejszym. Ta książka to wehikuł czasu, który przenosi czytelnika do epoki, w której poezja nie była jedynie przyczyną szkolnej udręki, lecz źródłem rozrywki dla każdego, kto potrafił utrzymać pióro w dłoni.

Awantura trwa już od dobrych dwu lat, gdy trzydziestodziewięcioletni Jonathan Littell, Amerykanin piszący po francusku, dostał Goncourtów za "Łaskawe" - relację nazisty z frontu wschodniego. Prasa europejska się podzieliła: dla jednych to największe dzieło XXI wieku na miarę Tołstoja, dla innych - kicz, pornografia, tani horror - czytamy w piątkowym dodatku DZIENNIKA.

Claudio Magris, Haruki Murakami, Herta Müller, Adonis i odwieczny pretendent Tomas Tranströmer - te nazwiska najczęściej pojawiają się na nieformalnej giełdzie kandydatów do najbardziej cenionej nagrody dla ludzi pióra. Zgodnie z ponad stuletnią tradycją w jeden z październikowych czwartków Szwedzka Akademia w Sztokholmie ogłosi nazwisko laureata literackiego Nobla 2008.